Presentation is loading. Please wait.

Presentation is loading. Please wait.

Ο ρόλος του νερού και των ηλεκτρολυτών στη θρέψη.

Similar presentations


Presentation on theme: "Ο ρόλος του νερού και των ηλεκτρολυτών στη θρέψη."— Presentation transcript:

1 Ο ρόλος του νερού και των ηλεκτρολυτών στη θρέψη

2 Νερό 57% του Σ.Β ενήλικα 57% του Σ.Β ενήλικα έως 75% του Σ.Β. νεογνού έως 75% του Σ.Β. νεογνού Προοδευτική μείωση με την πάροδο της ηλικίας (-1 kg/δεκαετία) Προοδευτική μείωση με την πάροδο της ηλικίας (-1 kg/δεκαετία)

3 Νερό Μυϊκός ιστός μεταβολικά ενεργός ιστός Μυϊκός ιστός μεταβολικά ενεργός ιστός νερό νερό Λιπώδης ιστός χαμηλή μεταβολική δραστηριότητα νερό Λιπώδης ιστός χαμηλή μεταβολική δραστηριότητα νερό Ολικό νερό σώματος εξαρτάται από % μυϊκού ιστού και % λιπώδους ιστού Ολικό νερό σώματος εξαρτάται από % μυϊκού ιστού και % λιπώδους ιστού Π.χ: παχύσαρκοι, γυναίκες < άνδρες, αθλητές Π.χ: παχύσαρκοι, γυναίκες < άνδρες, αθλητές

4 Κατανομή νερού Ενδοκυττάριο (50-58% ολικού νερού, 25-35% ΣΒ) Ενδοκυττάριο (50-58% ολικού νερού, 25-35% ΣΒ) Εξωκυττάριο (38-46% ολικού νερού, 23% ΣΒ) Εξωκυττάριο (38-46% ολικού νερού, 23% ΣΒ) μεσοκυττάριο υγρό μεσοκυττάριο υγρό πλάσμα πλάσμα Ε.Ν.Υ. Ε.Ν.Υ. ενδοφθάλμιο υγρό ενδοφθάλμιο υγρό υγρά του Γ.Σ. υγρά του Γ.Σ.

5 Ενδοκυττάριο υγρό Ίδια σύσταση σε όλα τα κύτταρα Ίδια σύσταση σε όλα τα κύτταρα Μικρά ποσά ιόντων νατρίου και χλωρίου Μικρά ποσά ιόντων νατρίου και χλωρίου Μεγάλα ποσά ιόντων καλίου και φωσφορικών Μέτρια ποσά ιόντων μαγνησίου και θειικά Μεγάλη συγκέντρωση πρωτεϊνών

6 Εξωκυττάριο υγρό Μεγάλα ποσά ιόντων νατρίου και χλωρίου Μεγάλα ποσά ιόντων νατρίου και χλωρίου Σημαντικά ποσά διττανθρακικών Μικρά ποσά καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφορικών, θειικών. Στο πλάσμα περιέχονται μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνών

7 Πρόσληψη νερού Πρόσληψη από το στόμα: Πρόσληψη από το στόμα: Αμιγές νερό (2/3 προσλαμβανόμενης ποσότητας) Αμιγές νερό (2/3 προσλαμβανόμενης ποσότητας) Τροφή (1/3 προσλαμβανόμενης ποσότητας) Τροφή (1/3 προσλαμβανόμενης ποσότητας) Μικρό ποσοστό συντίθεται στο σώμα (150-250ml/ 24ωρο-προϊόν αντιδράσεων του μεταβολισμού) 24ωρο-προϊόν αντιδράσεων του μεταβολισμού) Συνήθης μέση συνολική ημερήσια πρόσληψη: 2300ml/24ωρο

8 Αποβολή νερού Οδοί απώλειας νερού Δέρμα Αναπνευστική οδός ΟύραΙδρώταςΚόπρανα

9 Ημερήσια απώλεια (ml) Φυσιολογική θερμοκρασία (20 ο C) Θερμός καιρός Παρατεταμένη βαριά μυϊκή δραστηριότητα Δέρμα (διάχυση) 350350350 Αναπνευστική οδός (εξάτμιση) 350250650 Ούρα14001200500 Ιδρώτας10014005000 Κόπρανα100100100 ΟΛΙΚΟ230033006600

10 Ρύθμιση ισοζυγίου νερού Ισοζύγιο ύδατος επιτυγχάνεται με: Μετακίνηση μεταξύ διαμερισμάτων (εσωτερικό ισοζύγιο) Μετακίνηση μεταξύ διαμερισμάτων (εσωτερικό ισοζύγιο) Ρύθμιση πρόσληψης και αποβολής (εξωτερικό ισοζύγιο) Ρύθμιση πρόσληψης και αποβολής (εξωτερικό ισοζύγιο)

11 Εσωτερικό ισοζυγίου Ωσμωτική πίεση Ωσμωτική πίεση (συγκέντρωση ιόντων στον ορό ή στο πλάσμα) (συγκέντρωση ιόντων στον ορό ή στο πλάσμα) Κολλοειδωσμωτική ή ογκωτική πίεση Κολλοειδωσμωτική ή ογκωτική πίεση (οφείλεται στις πρωτεΐνες του πλάσματος) (οφείλεται στις πρωτεΐνες του πλάσματος) Υδροστατική πίεση Υδροστατική πίεση (παράγεται από τη λειτουργία του καρδιακού μυός) (παράγεται από τη λειτουργία του καρδιακού μυός)

12 Εξωτερικό ισοζυγίου Αίσθημα δίψας Αίσθημα δίψας Όργανα αποβολής (νεφροί, πνεύμονες, δέρμα, Γ.Σ., ενδοκρινείς αδένες με δράση στους νεφρούς) (νεφροί, πνεύμονες, δέρμα, Γ.Σ., ενδοκρινείς αδένες με δράση στους νεφρούς)

13 Ρύθμιση αισθήματος δίψας Αύξηση (1-2%) της ωσμωτικότητας του πλάσματος λόγω έλλειψης νερού ή περίσσεια άλατος Αύξηση (1-2%) της ωσμωτικότητας του πλάσματος λόγω έλλειψης νερού ή περίσσεια άλατος Ελάττωση όγκου εξωκυττάριου υγρού (αιμορραγίες, εκκενωτικές παρακεντήσεις) Ελάττωση όγκου εξωκυττάριου υγρού (αιμορραγίες, εκκενωτικές παρακεντήσεις) Κακή επικοινωνία ή καταστολή του αισθήματος της δίψας κίνδυνος αφυδάτωσης Κακή επικοινωνία ή καταστολή του αισθήματος της δίψας κίνδυνος αφυδάτωσης κωματώδεις καταστάσεις κωματώδεις καταστάσεις Α.Ε.Ε. Α.Ε.Ε. βρέφη βρέφη ηλικιωμένοι ηλικιωμένοι

14 Δράση της αντιδιουρητικής ορμόνης Ρύθμιση έκκρισης μέσω της ωσμωτικής πίεσης και του όγκου του εξωκυττάριου υγρού Ρύθμιση έκκρισης μέσω της ωσμωτικής πίεσης και του όγκου του εξωκυττάριου υγρού Εκκρίνεται από την νευροϋπόφυση Διέγερση των πυρήνων του υποθαλάμου ~ ωσμωυποδοχείς Δράση της ADH στους νεφρούς αύξηση της επαναρρόφησης του νερού

15 Διέγερση της έκκρισης ADH Αφυδάτωση Τραυματικό, χειρουργικό στρες Αναισθητικά φάρμακα Άλγος ( κωλικός),φόβος, νικοτίνη κλπ

16 Καταστολή της έκκρισης ADH Υπερυδάτωση Παθήσεις των ουροφόρων σωληναρίων Άποιος διαβήτης Δευτερεύοντα: ψύχος, αλκοόλ, συναισθηματική φόρτιση, φάρμακα

17 Διαταραχές ισοζυγίου ύδατος Σύνδρομα ένδειας νερού ή αφυδατώσεως Σύνδρομα ένδειας νερού ή αφυδατώσεως Ελαττωμένη πρόσληψη (κώμα, απόφραξη Γ.Σ.) Ελαττωμένη πρόσληψη (κώμα, απόφραξη Γ.Σ.) Αυξημένη απώλεια (εγκαύματα, εφίδρωση, υψηλή Θ, πυρετός, νεφρική βλάβη, άποιος διαβήτης) Αυξημένη απώλεια (εγκαύματα, εφίδρωση, υψηλή Θ, πυρετός, νεφρική βλάβη, άποιος διαβήτης) Αποτέλεσμα μετακίνηση νερού από τον ενδοκυττάριο προς τον εξωκυττάριο χώρο έκκριση αλδοστερόνης έκκριση ADH αποβολή μεγάλων συγκεντρώσεων καλίου Αποτέλεσμα μετακίνηση νερού από τον ενδοκυττάριο προς τον εξωκυττάριο χώρο έκκριση αλδοστερόνης έκκριση ADH αποβολή μεγάλων συγκεντρώσεων καλίου Ήπια έως βαριά κλινική εικόνα Απώλεια 15-20% του Σ.Β. οδηγεί σε θάνατο

18 Διαταραχές ισοζυγίου ύδατος Αφυδάτωση λόγω ωσμωτικής διούρησης Χορήγηση εντερικής ή παρεντερικής διατροφής πλούσιας σε πυκνά διαλύματα (γλυκόζης, πρωτεϊνών, άλατος) Χορήγηση εντερικής ή παρεντερικής διατροφής πλούσιας σε πυκνά διαλύματα (γλυκόζης, πρωτεϊνών, άλατος) Σ.Δ. (υπεργλυκαιμία, υπερωσμωτικό μη κετογεωτικό διαβητικό κώμα, διαβητική κετοξέωση)

19 Διαταραχές ισοζυγίου ύδατος Σύνδρομο υπερυδάτωσης ή δηλητηρίασης με νερό Υπερβολική πρόσληψη Υπερβολική πρόσληψη Ελαττωμένη αποβολή λόγω ολιγουρίας Ελαττωμένη αποβολή λόγω ολιγουρίας Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών Ενδοφλέβια χορήγηση υγρών Ψυχογενής πολυδιψία Ψυχογενής πολυδιψία Φάρμακα που διεγείρουν την έκκριση της ADH Φάρμακα που διεγείρουν την έκκριση της ADH Κακοήθειες Κακοήθειες Κ.Ε.Κ., Κ.Ε.Κ., Φλεγμονές του Κ.Ν.Σ. Φλεγμονές του Κ.Ν.Σ. Αποτέλεσμα εγκεφαλικό οίδημα

20 Ηλεκτρολύτες Οι κυριότεροι ηλεκτρολύτες είναι το νάτριο και το Οι κυριότεροι ηλεκτρολύτες είναι το νάτριο και το κάλιο κάλιο Νάτριο: εξωκυττάριο υγρό (πλάσμα, διάμεσο υγρό) Νάτριο: εξωκυττάριο υγρό (πλάσμα, διάμεσο υγρό) Κάλιο: ενδοκυττάριο υγρό Κάλιο: ενδοκυττάριο υγρό Ισορροπία μέσω ΑΤΡ αντλίας καλίου- νατρίου (2:3) Ισορροπία μέσω ΑΤΡ αντλίας καλίου- νατρίου (2:3) Βασικοί παράγοντες στην ωσμωτικότητα του πλάσματος και των κυττάρων Βασικοί παράγοντες στην ωσμωτικότητα του πλάσματος και των κυττάρων

21 Νάτριο Απορροφάται από τον Γ.Σ. Απορροφάται από τον Γ.Σ. Αποβάλλεται από τους νεφρούς (90%), το έντερο και τον ιδρώτα Αποβάλλεται από τους νεφρούς (90%), το έντερο και τον ιδρώτα Η μέση κατανάλωση άλατος: 180 mg/kg ΣΒ πχ. ένα άτομο 70 κιλών λαμβάνει 5gr/ημέρα νατρίου Σύσταση : 1,1-3,3 gr/ημέρα.

22 Διαταραχές ισοζυγίου νατρίου Υπερνατριαιμία Να > 150 mEq/L Υπερνατριαιμία Να > 150 mEq/L φαινομενική φαινομενική πραγματική πραγματική Υπονατριαιμία Να < 135 mEq/L Υπονατριαιμία Να < 135 mEq/L

23 Αίτια υπερνατριαιμίας Φαινομενική Φαινομενική λόγω αφυδάτωσης (εφίδρωση, πυρετός, υπεραερισμός, έκθεση σε ξηρό και ζεστό περιβάλλον, διάρροια, χορήγηση ξηρού οξυγόνου) Πραγματική Λόγω δηλητηρίασης με νάτριο (NaCl) Άλλα Συμφορητική Καρδιακή ανεπάρκεια Ηπατικά νοσήματα Παθήσεις των νεφρών Υπεραλδοστερονισμός, σ. Cushing

24 Αποτελέσματα υπερνατριαιμίας Αύξηση ωσμωτικής πίεσης στον εξωκυττάριο χώρο Αύξηση ωσμωτικής πίεσης στον εξωκυττάριο χώρο Μετακίνηση νερού από τον ενδοκυττάριο χώρο Μετακίνηση νερού από τον ενδοκυττάριο χώρο Κυτταρική αφυδάτωση Κυτταρική αφυδάτωση Κλινική εικόνα: δίψα, μυϊκή αδυναμία, νευρολογική σημειολογία Κλινική εικόνα: δίψα, μυϊκή αδυναμία, νευρολογική σημειολογία Τουλάχιστον 500mg/ημέρα διαιτητικού νατρίου αρκεί για τη διατήρηση φυσιολογικής συγκέντρωσης νατρίου στον ορό

25 Αίτια υπονατριαιμίας Εξωνεφρικές απώλειες νατρίου Εξωνεφρικές απώλειες νατρίου παθήσεις του Γ.Σ. (έμετοι, ειλεός, παγκρεατίτιδα, περιτονίτιδα, κλπ) παθήσεις του Γ.Σ. (έμετοι, ειλεός, παγκρεατίτιδα, περιτονίτιδα, κλπ) εγκαύματα εγκαύματα τραύματα τραύματα Νεφρικές απώλειες νατρίου Νεφρικές απώλειες νατρίου κατάχρηση διουρητικών κατάχρηση διουρητικών φλοιοεπινεφριδιακή ανεπάρκεια φλοιοεπινεφριδιακή ανεπάρκεια Άλλα Άλλα οξεία δηλητηρίαση με νερό οξεία δηλητηρίαση με νερό απρόσφορη έκκριση ADH απρόσφορη έκκριση ADH Κλινική εικόνα: αφυδάτωση, ελάττωση Σ.Β., ταχυκαρδία, ορθοστατική υπόταση Κλινική εικόνα: αφυδάτωση, ελάττωση Σ.Β., ταχυκαρδία, ορθοστατική υπόταση

26 Κάλιο Κύριο κατιόν του ενδοκυττάριου υγρού Κύριο κατιόν του ενδοκυττάριου υγρού 70% στα κύτταρα των σκελετικών μυών 70% στα κύτταρα των σκελετικών μυών Ημερήσιες ανάγκες ~ 3γρ. Ημερήσιες ανάγκες ~ 3γρ. Απορρόφηση: Γ.Σ. Απορρόφηση: Γ.Σ. Αποβολή: νεφροί, έντερο Αποβολή: νεφροί, έντερο

27 Ρύθμιση ισοζυγίου καλίου Ενδοκυττάριος μεταβολισμός Ενδοκυττάριος μεταβολισμός (σύνθεση πρωτεϊνών απαιτεί τη συμμετοχή καλίου) Οξεοβασική ισορροπία Οξεοβασική ισορροπία (σε βαριά οξέωση το Κ+ ανταλλάσσεται με τα Η+ υπερκαλιαιμία) υπερκαλιαιμία) Ινσουλίνη Ινσουλίνη (αύξηση της εισόδου του καλίου στο κύτταρο, διέγερση της αντλίας Κ+/Να+) Εξωγενής πρόσληψη καλίου Εξωγενής πρόσληψη καλίου Νεφρική αποβολή καλίου Νεφρική αποβολή καλίου

28 Διαταραχές ισοζυγίου καλίου Υπερκαλιαιμία Κ+ > 5,5 mEq/L Υπερκαλιαιμία Κ+ > 5,5 mEq/L Υποκαλιαιμία Κ+ < 3.5 mEq/L Υποκαλιαιμία Κ+ < 3.5 mEq/L

29 Αίτια υπερκαλιαιμίας Μείωση διούρησης λόγω νεφρικής ανεπάρκειας Μείωση διούρησης λόγω νεφρικής ανεπάρκειας Καταστροφή κυττάρων (πχ τραύματα, εγκαύματα, χημειοθεραπεία) Καταστροφή κυττάρων (πχ τραύματα, εγκαύματα, χημειοθεραπεία) Οξέωση Οξέωση Έλλειψη ινσουλίνης Έλλειψη ινσουλίνης Φάρμακα που αναστέλλουν την πρόσληψη καλίου από το κύτταρο Φάρμακα που αναστέλλουν την πρόσληψη καλίου από το κύτταρο Τροφές πλούσιες σε κάλιο σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια Τροφές πλούσιες σε κάλιο σε άτομα με νεφρική ανεπάρκεια Χορήγηση ενδοφλέβιων διαλυμάτων πλούσιων σε κάλιο Χορήγηση ενδοφλέβιων διαλυμάτων πλούσιων σε κάλιο

30 Αποτελέσματα υπερκαλιαιμίας Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού – Βραδυκαρδία Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού – Βραδυκαρδία Μυϊκή αδυναμία Μυϊκή αδυναμία Χαλαρή παράλυση σκελετικών μυών Χαλαρή παράλυση σκελετικών μυών Διανοητική σύγχυση, υπόταση Διανοητική σύγχυση, υπόταση

31 Αίτια υποκαλιαιμίας Αλκάλωση Αλκάλωση Ταχεία αναπαραγωγή κυττάρων (πχ θεραπεία μεγαλοβλαστικής αναιμίας μετά χορήγηση Β12, φυλλικού) Ταχεία αναπαραγωγή κυττάρων (πχ θεραπεία μεγαλοβλαστικής αναιμίας μετά χορήγηση Β12, φυλλικού) Θεραπεία διαβητικής κετοξέωσης με ινσουλίνη Θεραπεία διαβητικής κετοξέωσης με ινσουλίνη Αύξηση της παραγωγής γλυκορτικοειδών (Σ. Cushing) Αύξηση της παραγωγής γλυκορτικοειδών (Σ. Cushing) Χαμηλή διατροφική πρόσληψη (πχ ηλικιωμένοι με ελαττωμένη πρόσληψη τροφής, αλκοολισμός, ψυχογενής ανορεξία) Χαμηλή διατροφική πρόσληψη (πχ ηλικιωμένοι με ελαττωμένη πρόσληψη τροφής, αλκοολισμός, ψυχογενής ανορεξία) Αυξημένη απώλεια από το γαστρεντερικό (πχ ειλεός, διάρροιες) Αυξημένη απώλεια από το γαστρεντερικό (πχ ειλεός, διάρροιες) Αυξημένη νεφρική απέκκριση (ωσμωτική διούρηση, μαννιτόλη, υπέρτονα διαλύματα NaCl) Αυξημένη νεφρική απέκκριση (ωσμωτική διούρηση, μαννιτόλη, υπέρτονα διαλύματα NaCl) Μακροχρόνια χορήγηση γλυκοκορτικοειδών Μακροχρόνια χορήγηση γλυκοκορτικοειδών

32 Αποτελέσματα υποκαλιαιμίας Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού- βραδυαρρυθμία ή ταχυαρρυθμία Διαταραχές του καρδιακού ρυθμού- βραδυαρρυθμία ή ταχυαρρυθμία Μυική αδυναμία, παράλυση Απάθεια, υπνηλία Παραλυτικός ειλεός


Download ppt "Ο ρόλος του νερού και των ηλεκτρολυτών στη θρέψη."

Similar presentations


Ads by Google