Presentation is loading. Please wait.

Presentation is loading. Please wait.

ABDOMİNAL TRAVMALAR AzDHTİ-Ümumi cərrahiyyə kafedrası – Ass. T.ƏLİYEV - 2010 -

Similar presentations


Presentation on theme: "ABDOMİNAL TRAVMALAR AzDHTİ-Ümumi cərrahiyyə kafedrası – Ass. T.ƏLİYEV - 2010 -"— Presentation transcript:

1 ABDOMİNAL TRAVMALAR AzDHTİ-Ümumi cərrahiyyə kafedrası – Ass. T.ƏLİYEV - 2010 -

2 ABDOMİNAL TRAVMALAR TRAUMA = yara / yaralanma TRAUMA = multisistem kompleks bir xə st ə likdir.

3 ABDOMİNAL TRAVMALAR 1- Qapalı Küt Abdominal Travmalar yol-n ə qliyyat qə zaları hündürlükd ə n yıxılma idman travması vs... 2- Açıq Penetran Abdominal Travmalar K ə sici d ə lici al ə t yaralanmaları odlu silah yaralanmaları vs...

4 ABDOMİNAL TRAVMALAR Yaralanma s ə b ə bl ə ri; Küt (%)Penetran (%) Avto-Moto 44Odlu Silah69 Z ə rb ə 18K ə sici D ə lici31 Yıxılma16 Dig ə r22 Presley Trauma Center 1992-1998

5 ABDOMİNAL TRAVMALAR Organ Yaralanma Göst ə ricil ə ri; Küt (%)Penetran (%) Qaraciy ə r5128 Dalak477 Nazik Bağırsak729 Pankreas66 Kolon523 Duodenum44 M ə d ə 213 Presley Trauma Center 1992-1998

6 ABDOMİNAL TRAVMALAR Organ Yaralanma Mexanizmi; Küt travma; Qopma, Ə zilm ə, Partlama Açıq Penetran travma; K ə sici- D ə lici: keç d iyi yol boyunca Odlu Silah: Kinetik Enerji (KE)=kütle/2xV 2

7 ABDOMİNAL TRAVMALAR MÜAYİN Ə L Ə R; - Fiziki baxış - Yaranın t ə ftişi - Laborator - Diagnostik Periton Lavajı (DPL) - Radyoloji müayin ə l ə r:. X-ray (rentgen). Ultrason. Tomografiya (CT). An g io q rafiya - Diagnostik Laparoskopiya (DL)

8 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Fiziki Muayin ə Baxış, Palpasiya, Perküssiya, Auskültasiya Vital göst ə ricil ə r Peritonun qıcıqlanma ə lam ə tl ə ri K ə ll ə travması Gövde travması Çanaq sınıqları Onurğa yaralanması (servikal sınıqlar) Penetran yaraların şekli, yeri Perineal muay i ne (Rektal, vaginal)

9 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Yaranın təftişi ; Açıq Penetran yaralanmalarda ; Yaranın. Ş ə kli, uzunluğu, çapı. D ə ri altında yara kanalı. peritona nüfuz et di y i. Çevr ə sind ə bar ı t izl ə ri

10 ABDOMİNAL TRAVMALAR

11

12 Deşici al ə t yaralanması

13 ABDOMİNAL TRAVMALAR K ə sici d ə lici al ə t yaralanması

14 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Diagnostik Periton Lavajı (DPL);

15 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Diagnostik Periton Lavajı (DPL);.10 cc ve ya q an aspir asiya edilmesi.1000 cc lavaj sonrası; 100.000 eritrosit/mm 3 500 l ey kosit/mm 3. Küt abdominal travmalarda daha d əy erli həssaslıq %59-96 doğruluk %78-98 * leykosit s ə viy ə si travmadan 6 saat sonra tekrarlanmalı. DPL= +

16 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Ultrason oqrafiya ;. Ucuz, noninvaziv, portable. Peritondaxili solid organ yaralanmalarında -h ə ssaslıq %80-95 -spesifi klik %92-99. Küt abdominal travmalarda daha d əyə rli. B oş luqlu organ yaralanmalarında yardımcı de y il. Kök və dərialtı em fizemi olanlarda sensitivliyi azdır

17 ABDOMİNAL TRAVMALAR - FAST ( F ocused A ssessment with S onography for the T rauma patient); 1- Prekardial sah ə 2- Sağ üst kvadrant 3- Sol üst kvadrant 4- Pelvis Tso ve ark. 1992

18 ABDOMİNAL TRAVMALAR US M ile peritoniçi s ə rb ə st maye aşkarlanması( Huang ve ark. ) ; Lokalizasy a Maye q alınlığıXal Morison boşluğu>2 cm2 <2 cm1 Douglas boşluğu>2 cm2 <2 cm1 Perisplenik sah ə +1 Parakolik sah ə +1 Ba ğı rsaklar arası sah ə +2 * 3 v ə ya daha çox xal periton içind ə ə n az 1000 ml maye olduğunu göst ə rir.

19 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Tomografi ya (CT);. B ahalı, mo b i l olmaması. Noninvaziv. K əllə ve gövd ə yaralanmalarını birlik də d əyə rl ə ndir ə bilm ə si. Parenximal organların yaralanma derecelerini d ə y ə rl ə ndir ə bilm ə si. Retroperitoneal sahəni daha y axşı d ə y ə rl ə ndir ə bilm ə si. Peritoniçi ve ya toxumalara arası s ə rb ə st havanın varlığını bilm ə si

20 ABDOMİNAL TRAVMALAR CT il ə peritondaxili s ə rb ə st maye ölçümü ( Federle ve ark. ) ; D ə r ə c ə Mi qd ar ı Bir boşluqda mayeAz100-200 ml İki veya çox boşluqda mayeOrta250-500 ml Bütün boşluqlarda mayeBöyük > 500 ml Perihepatik sahə Morison cibi Perisplenik sahə Sol Parakolik sahə Pelvis boşluğu D ə y ə rl ə ndiril ə n sah ə l ə r

21 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Angiografi;. İnvaziv. Qeyri-o perati v müalicə seçilmişs ə. Xüsusilə çanaq sınıqları ilə bağlı q ana x malarda. Gelfoam, Ivalon, vs. İl ə embolizas i y a

22 ABDOMİNAL TRAVMALAR - Diagnostik Laparoskopi (DL);. 1937 Ruddock. 1980 Berci ve ark. minilaparoskopinin üstünlüklərini göstərdi.. Diagnostik v ə müalicəvi ol a bilir.

23 ABDOMİNAL TRAVMALAR Küt Abdominal Travma (Kentucky Trauma Protocol - 1999) Cerrahi Abdomen Ultrason Müşahidə CT veya Takip OP CT Takip Müşahidə DPL veya US tekrarı Takip Stabil Unstabil Pozitif Şübhəli PozitifNegatif Evet Hayır

24 ABDOMİNAL TRAVMALAR Torakoabdominal KDAY (Kentucky Trauma Protocol - 1999) FAST sərbəst maye sərbəst maye yox Şübhəli OPDPLLaparoskopi > 10.000< 10.000 OPTakip

25 ABDOMİNAL TRAVMALAR Qaraci yə r yaralanması IHematomSubkapsüler, <%10 yüzeyel Yara Kapsüler, <1 cm derinlik IIHematomSubkapsüler, %10-50 yüzeyel, <10 cm çap Yara 1-3 cm derinlik, <10 cm uzunluk IIIHematomSubkapsüler, >%50 yüzeyel veya derin, >10 cm intraparankimal hematom Yara >3 cm derinlik IV Yara Parankimal %25-75 veya bir lobda 1-3 segment V Yara Parankimal >%75 veya bir lobda >3 segment VaskülerHepatik venlerde yaralanma VIVaskülerHepatik avulsiyon (AAST Organ Injury Score)

26 ABDOMİNAL TRAVMALAR Q araci y er Yaralanması (Gr III) intra par e n x imal

27 ABDOMİNAL TRAVMALAR Q araci y er Yaralanması (Gr III) odlu silah giriş

28 ABDOMİNAL TRAVMALAR Q araci y er Yaralanması (Gr III) odlu silah çıxış

29 ABDOMİNAL TRAVMALAR Q araci y er Yaralanması (Gr IV) Küt Travma

30 ABDOMİNAL TRAVMALAR Q araci y er Yaralanması (Gr IV) Küt Travma

31 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dala q yaralanması IHematomSubkapsüler, <%10 yüzeyel YaraKapsüler, <1 cm derinlik IIHematomSubkapsüler, %10-50 yüzeyel Yara1-3 cm derinlik IIIHematomSubkapsüler, >%50 yüzeyel veya derin, >5 cm intraparankimal hematom IVYaraSegmental VaskülerHilus damar yaralanması VVaskülerSplenik qopma (AAST Organ Injury Score)

32 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dala q Yaralanması (Gr II) 32y avto-qəza

33 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dala q Yaralanması (Gr II) 32y avto-qəza

34 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dalak Yaralanması (Gr II) 32y avto-q ə za

35 ABDOMİNAL TRAVMALAR Odlu silah ile dala q yaralanması (Gr III)

36 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dalaq Yaralanması (Gr III) 25y avto-q ə za

37 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dalaq Yaralanması (Gr III) 25y avto-q ə za

38 ABDOMİNAL TRAVMALAR Dalaq Yaralanması (Gr IV)

39 ABDOMİNAL TRAVMALAR Duodenum yaralanması IHematomDuodenum bir bölümünd ə m ə hdud YaraParsiy a l k ə sik IIHematomDuodenum bir bölümü ə hat ə ed ə n Yara<%50 diametrik IIIYara%50-75 diametrik D2 %50-100 diametrikD1, D3, D4 IVYara>%75 diametrik D2 Ampulla ve distal öd yollarını əhatə edən VYaraDuodenopankreatik kompleksin pozulması Duodenumun devaskülariz ə olması (AAST Organ Injury Score)

40 ABDOMİNAL TRAVMALAR

41

42 Pankreas yaralanması IKont u z i y aKiçik ve ya YaraDuktal yaralanma yox IIKontuziyaBöyük v ə ya YaraDuktal yaralanma var IIIYaraDistal transeksiyon v ə ya Parenximal yaralanma IVYaraProksimal transeksiyon v ə ya Ampulla v ə duktal yaralanma VYaraPankreas başında massiv qopma (AAST Organ Injury Score)

43 ABDOMİNAL TRAVMALAR (AAST Organ Injury Score)

44 ABDOMİNAL TRAVMALAR Pankreas Yaralanması (Gr III) 17y kişi futbol maçı

45 ABDOMİNAL TRAVMALAR Pankreatik Transeksiyon Pankreas Yaralanması (Gr IV) 38y avto-q ə za

46 ABDOMİNAL TRAVMALAR Pankreas Yaralanması (Gr IV) 38y avto-q ə za

47 ABDOMİNAL TRAVMALAR Pankreas Yaralanması (Gr IV) Uipple ə m ə liyyatı

48 ABDOMİNAL TRAVMALAR Uipple ə m ə liyyatı

49 ABDOMİNAL TRAVMALAR Böyr ə k yaralanması IKontuziyaMikroskopik hematuriya HematomSubkapsular, böyüm ə y ə n IIHematomböyüm ə y ə n, retroperitoneal sah ə d ə Yara<1 cm parenximal IIIYara>1 cm parenximal, Kollektör sisteme açılmamış IVYaraRenal korteks boyunca, Kollektör sistem açılmış, VaskülerRenal arteriya v ə /veya venada yaralanma VVaskülerRenal qopma (AAST Organ Injury Score)

50 ABDOMİNAL TRAVMALAR Diafraqma yaralanması IKontuziya IIYara<2 cm IIIYara2-10 cm IVYara>10 cm veya <25 cm 2 toxuma defisiti VYara<25 cm 2 toxuma defisiti (AAST Organ Injury Score)

51 ABDOMİNAL TRAVMALAR Diafraqma yaralanması (AAST Organ Injury Score)

52 ABDOMİNAL TRAVMALAR Solid organ yaralanmalarında qeyri-operativ müalic ə X ə st ə seçimi; - Hemodinamik stabillik - CT ile yaralanmanın derecelendirilmesi - Enterik yaralanmanın olmaması - K ə skin peritoneal ə lam ə tl ə rın olmaması - Sür ə tli qan transfüzyonu ile hemodinamikanin sabitliyinin qorunması

53 ABDOMİNAL TRAVMALAR Hemodinami Stabil Nonoperatif Tedavi Grade I -III UnstabilLaparotomi Nonoperatif ted. kriterler yok CT Grade IV - V Ht düşme CT tekrarı Yaralanma Stabil Nonoperatif Tedavi devam Yaralanma artmış stabilunstabil Anjiografik embolizasyon başarısızLaparotomi Klinik değişiklikler ateş, sarılık vs. CT tekrarı (Küt hepatik travmada algoritm)

54 ABDOMİNAL TRAVMALAR N Ə TİC Ə ; - Travma : Sağlam bir insanın q ə fl ə t ə n rastlaşdığı, ölüml ə v ə ya şik ə stlikl ə n ə tic ə l ə n ə n multisistem bir x ə st ə likdir. ABDOMİNAL TRAVMALAR

55


Download ppt "ABDOMİNAL TRAVMALAR AzDHTİ-Ümumi cərrahiyyə kafedrası – Ass. T.ƏLİYEV - 2010 -"

Similar presentations


Ads by Google